Gdy widzisz osobę bezdomną potrzebującą pomocy, możesz szybko i skutecznie zareagować – zgłoś sytuację odpowiednim służbom, zadbaj o bezpieczny kontakt i skorzystaj ze wsparcia wyspecjalizowanych instytucji działających w Polsce.
Najważniejsze informacje:
- Osobę bezdomną często poznasz po zaniedbaniu, widocznym osłabieniu oraz nieodpowiednim ubraniu i trudnościach w komunikacji.
- Zamiast przekazywać pieniądze, skuteczniej okazujesz pomoc, kierując do schronisk, noclegowni lub organizacji społecznych oraz oferując rzeczy potrzebne na co dzień.
- Skuteczne wsparcie to szybkie powiadomienie służb ratunkowych albo miejskich i współpraca z lokalnymi punktami wsparcia działającymi na terenie Polski.
Jak rozpoznać osobę bezdomną, która potrzebuje pomocy?
Zaniedbany wygląd, podarte lub silnie zabrudzone ubrania to najczęstsze sygnały, że ktoś potrzebuje wsparcia.
Osoba w kryzysie bezdomności bywa wyraźnie osłabiona lub wyziębiona, szczególnie w chłodne dni. Zwróć uwagę na problemy z nawiązywaniem kontaktu oraz dezorientację. Jeśli widzisz zagrożenie życia, najpierw sprawdź, czy osoba jest świadoma. Kiedy sytuacja wymaga ratunku, zadzwoń pod numer 112 lub skontaktuj się ze strażą miejską – 986.
Możesz także zgłosić sprawę przez Krajową Mapę Zagrożeń Bezpieczeństwa, wybierając kategorię „Osoba bezdomna wymagająca pomocy”. Takie zgłoszenie pozwala służbom skierować osobę do schroniska, na posiłek lub do otrzymania pomocy medycznej.
Jak nawiązać kontakt i udzielić bezpiecznego wsparcia?
Rozpocznij kontakt ostrożnie – zachowaj spokój, podejdź z szacunkiem i spokojnie zapytaj, czy osoba potrzebuje wsparcia. Kiedy nie czujesz się pewnie, utrzymaj bezpieczny dystans, nie wykonuj gwałtownych ruchów i zawsze informuj osobę o swoich zamiarach.
Najczęstsze formy pomocy to:
- wskazanie lokalizacji najbliższego schroniska lub jadłodajni
- oferowanie potrzebnych rzeczy, na przykład ciepłych ubrań, posiłków albo środków higienicznych, zamiast pieniędzy
- wezwanie odpowiednich służb, zwłaszcza gdy trudno ocenić stan zdrowia lub osoba jest bardzo osłabiona
- nie pozostawianie osoby samej, zwłaszcza przy niskiej temperaturze lub złym samopoczuciu
Najlepsze efekty przynosi współpraca z lokalnymi punktami pomocy i korzystanie z programów społecznych.
Gdzie zgłosić potrzebę pomocy dla osoby bezdomnej?
W okresie zimowym pytanie gdzie zgłosić osobę bezdomną zimą pojawia się bardzo często. Najszybciej uzyskasz wsparcie, kontaktując się bezpośrednio ze strażą miejską pod numerem 986 lub w razie potrzeby dzwoniąc pod 112, gdy sytuacja wymaga interwencji medycznej.
Poniżej znajdziesz najważniejsze instytucje i organizacje w Polsce, z którymi warto się kontaktować:
- Caritas – prowadzi schroniska, noclegownie, a także udziela pomocy medycznej i rzeczowej
- Fundacja Daj Herbatę oraz Kamiliańska Misja Pomocy Społecznej – zajmują się streetworkingiem, poradami i wsparciem doraźnym
- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) oraz lokalne centra socjalne
- Program rządowy „Pokonać bezdomność” – koordynuje wsparcie poprzez lokalne instytucje
Postaraj się możliwie szybko zadzwonić lub skontaktować się z wybraną placówką, przekazując dokładny opis sytuacji. Dzięki temu służby szybciej dotrą na miejsce i zapewnią odpowiednie wsparcie.
Jak udzielić pomocy medycznej osobie bezdomnej?
Kiedy osoba bezdomna wymaga pomocy medycznej, najpierw oceń jej przytomność, sprawdź oddech i widoczne obrażenia. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia natychmiast dzwoń pod 112 lub 999 i wezwij ratowników.
Możesz skierować osobę do specjalnych miejsc, na przykład punktów medycznych przy schroniskach Caritas lub miejskich placówek (np. Gdańsk – Brama Wyżynna). W kilku miastach działa także Uliczny Patrol Medyczny, prowadzony przez organizacje pozarządowe, który zapewnia szybką interwencję i kieruje potrzebujących do dalszego leczenia.
Nie podejmuj się domowego leczenia ran, jeśli nie masz odpowiedniego doświadczenia. Najlepiej udziel pierwszej pomocy i zadbaj o bezpieczeństwo do momentu przyjazdu służb medycznych.
Czego unikać, pomagając osobom bezdomnym?
Bezpieczne pomaganie osobom bezdomnym jest tematem często podejmowanym przez osoby zaangażowane w działalność społeczną. Nie przekazuj pieniędzy bezpośrednio – taka pomoc zwykle nie odpowiada realnym potrzebom i nie rozwiązuje trudnych sytuacji.
Lepiej nie działać pod wpływem emocji ani nie narzucać gotowych rozwiązań. Zrezygnuj z oceniania sytuacji – każda osoba w kryzysie wymaga indywidualnego podejścia z poszanowaniem godności. Najskuteczniej wspierasz, kierując do placówek oferujących kompleksową i długofalową pomoc.
Skuteczne sposoby długofalowej pomocy
Długoterminowo ważne pozostaje wsparcie socjalne, psychologiczne oraz aktywizacja zawodowa, realizowane w ramach programów takich jak „Pokonać bezdomność”. Wiele osób skutecznie wychodzi z bezdomności dzięki działaniom pozainstytucjonalnym i wsparciu w postaci mieszkań wspieranych.
Taka pomoc obejmuje także streetworking – regularny kontakt, pomoc rzeczową, poradnictwo, działania edukacyjne i zachęcanie do skorzystania ze schronisk, punktów z żywnością i programów aktywizujących.
Pomoc osobom bezdomnym wymaga czasu, współpracy specjalistów i zaangażowania różnych instytucji. Dzięki temu możliwe staje się wyjście z bezdomności i zapobieganie powrotom do kryzysu.