Noworodki często mają trudności z wypróżnianiem, bo ich układ pokarmowy dopiero się rozwija i jeszcze nie radzi sobie z koordynacją mięśni. Delikatny masaż brzuszka, lekka gimnastyka oraz odpowiednie nawodnienie pomagają dziecku zrobić kupkę w domowych warunkach. Długotrwałe problemy lub silny ból to sygnał, by skonsultować się z lekarzem i dobrać bezpieczną metodę wsparcia wypróżnienia.
Najważniejsze informacje:
- Problemy z kupką najczęściej pojawiają się z powodu niedojrzałości układu pokarmowego, diety oraz zbyt małej ilości płynów.
- W domu możesz pomóc noworodkowi przez masaż brzuszka, ćwiczenia nóżkami i zadbanie o jakość diety.
- Przy braku poprawy mimo domowych metod, pojawieniu się bólu, twardym brzuszku lub przewlekłych zaparciach, zgłoś się do lekarza.
Dlaczego noworodek ma trudności z wypróżnianiem?
Noworodek może nie zrobić kupki, bo jego układ pokarmowy jeszcze nie jest dojrzały i uczy się prawidłowej pracy mięśni pozwalających na wypróżnienie (to tzw. dyschezja niemowlęca). Organizm dziecka potrzebuje czasu, by koordynacja mięśni odpowiedzialnych za wydalanie była wystarczająca. Również nieodpowiednia dieta lub zbyt mało płynów utrudniają wypróżnianie. Problemy wynikające z poważniejszych zaburzeń są rzadkie, ale wtedy trzeba szybko odwiedzić lekarza.
Najczęstsze przyczyny problemów z kupką u niemowląt
Najczęściej za trudności z kupką u noworodka odpowiada niedojrzałość jelit i ich pracy. Często winne bywa zbyt gęste mleko modyfikowane lub alergia na jakiś składnik w diecie. Za wcześnie wprowadzone pokarmy stałe oraz zbyt mała ilość płynów także przyczyniają się do tego problemu. Sporadycznie przyczyną bywają wady anatomiczne czy zaburzenia metaboliczne – wtedy konieczna jest diagnoza u specjalisty.
Domowe sposoby na ułatwienie wypróżniania noworodkowi
Jeśli Twój noworodek nie może zrobić kupki, spróbuj kilku delikatnych domowych metod. Masaż brzuszka zgodnie z ruchem wskazówek zegara pobudza trawienie. Ćwiczenia nóżkami – przypominające jazdę na rowerze – pomagają uruchomić jelita i usprawniają perystaltykę. Ciepła kąpiel rozluźnia mięśnie, co często łagodzi dyskomfort.
Możesz też wspierać wypróżnianie domowymi sposobami, do których należą:
- częstsze karmienie w celu zapewnienia odpowiedniego nawodnienia,
- wprowadzenie większej ilości błonnika do diety matki karmiącej piersią,
- herbatka z rumianku lub kopru włoskiego po ustaleniu tego z pediatrą.
Kiedy chcesz ulżyć dziecku, sięgaj tylko po łagodne rozwiązania i drobne zmiany w diecie.
Jak wykonać masaż brzuszka u noworodka?
Masaż pomaga zarówno pobudzić jelita, jak i uspokoić dziecko. Połóż dłoń na środku brzuszka dziecka i wykonuj okrężny ruch zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Powtarzaj masaż przez kilka minut wtedy, gdy dziecko jest wyciszone, na przykład po karmieniu albo podczas zmiany pieluszki.
Nie zaczynaj masażu, jeśli kikut pępowinowy się nie zagoił. Wykonuj wszystko bardzo delikatnie, by nie wywołać bólu czy dyskomfortu. Taki masaż potrafi skutecznie pobudzić perystaltykę i przynieść ulgę maluchowi.
Czego unikać, pomagając dziecku przy zaparciach?
Wielu rodziców popełnia błędy, sięgając po leki przeczyszczające lub ziołowe herbatki bez wcześniejszego kontaktu z lekarzem, co może być niebezpieczne dla niemowlęcia. Korzystanie z niesprawdzonych porad znalezionych w internecie zamiast rozmowy z pediatrą również stwarza ryzyko. Przedwczesne eksperymenty z pokarmami stałymi często prowadzą do nowych kłopotów z wypróżnianiem.
Żeby nie zaszkodzić dziecku, pamiętaj o następujących zasadach:
- nie podawaj żadnych suplementów bez zgody pediatry,
- nie dokonuj nagłych zmian w diecie matki ani dziecka bez rzetelnej informacji,
- nie stosuj mechanicznych metod, takich jak wkładanie palca czy termometru, jeśli nie zalecił tego lekarz.
Każda z tych prób może pogorszyć sytuację i zwiększyć dolegliwości.
Kiedy zgłosić się do lekarza z problemem kupki?
Kiedy domowe metody nie pomagają, a u dziecka występuje długotrwały płacz, twardy brzuch, trudności z oddaniem stolca czy wyraźny ból, skontaktuj się z lekarzem. Pediatra szybko oceni sytuację, wdroży bezpieczne leczenie lub zleci dodatkowe badania.
Jeśli zaparcia powtarzają się często, kupki są twarde i zbite lub domowe sposoby nie przynoszą rezultatów, nie zwlekaj z szybką wizytą u lekarza. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić czopek glicerynowy lub preparaty zmiękczające stolce odpowiednie do wieku dziecka – takie środki zawsze dobiera pediatra.