Gdy bliska Ci osoba mierzy się z chorobą nowotworową, każdego dnia potrzebuje przede wszystkim Twojej obecności, zrozumienia, a także emocjonalnego i konkretnego wsparcia przy codziennych wyzwaniach.
Najważniejsze informacje:
- Otwarte rozmowy i wsparcie psychologiczne znacząco obniżają poziom stresu oraz lęku po diagnozie raka.
- Dopasuj formę pomocy do realnych potrzeb chorego, szanując jego granice i indywidualność, by czuł się bezpiecznie.
- Pomoc profesjonalistów znajdziesz w organizacjach, Krajowej Sieci Onkologicznej oraz u psychoonkologów.
Jak okazać wsparcie emocjonalne osobie chorej na raka?
Najwięcej znaczy Twoja obecność oraz uważne słuchanie bez przerywania. Pozwól bliskiej osobie mówić i reaguj na jej potrzeby, nie wymuszaj zwierzeń, zwłaszcza gdy nie ma na nie ochoty. Zachęcaj do poszukania specjalistycznej pomocy psychologicznej lub do konsultacji z psychoonkologiem. Dobrze sprawdzają się także grupy wsparcia, gdzie osoby z podobnymi doświadczeniami dzielą się przeżyciami. Jeśli pojawiają się napięcia czy silny niepokój, podsuń techniki relaksacyjne albo warsztaty sprzyjające budowaniu odporności psychicznej. Wspieraj też najbliższych chorego – oni również odczuwają całą gamę emocji i często potrzebują zrozumienia ze strony otoczenia.
Jak rozmawiać z chorym, by nie sprawić mu przykrości?
Stawiaj na szczere, empatyczne rozmowy i aktywnie słuchaj bez oceniania. Pozwól bliskiej osobie mówić we własnym tempie, nie przerywaj i nie narzucaj tematów, zwłaszcza tych o chorobie, jeśli nie chce do nich wracać. Warto unikać utartych fraz w stylu „wiem, co czujesz” czy „wszystko będzie dobrze” – one często budzą niechęć lub frustrację. Szanuj decyzje i bariery chorego, nie komentuj ich i nie naciskaj na trudne dla niego rozmowy.
Otwórz rozmowę kilkoma pytaniami o oczekiwania podczas waszych kontaktów. Zaproponuj, by to chory decydował o tematach, na które chce rozmawiać. Jeśli ma ochotę, zachęcaj go delikatnie do mówienia o swoich potrzebach, ale nie udzielaj nieproszonych rad czy ocen. Takie podejście pozwoli Ci uniknąć nieporozumień i łatwiej zrozumieć, jak możesz najlepiej wspierać bliską osobę.
Najważniejsze formy praktycznej pomocy dla osób chorych na raka
Choroba nowotworowa bardzo często wiąże się z dużymi wydatkami, dlatego udzielenie pomocy finansowej jest często niezwykle potrzebne. Wspólnie możesz poszukać informacji o zasiłku pielęgnacyjnym, wsparciu na zakup leków lub sprzętu medycznego. Pomoc podczas organizacji transportu na leczenie znacznie odciąża chorego, zwłaszcza jeśli samodzielne poruszanie się jest utrudnione. Gdy brakuje środków do życia, rozważcie także kontakt z doradcą finansowym.
Twoja pomoc w codziennych obowiązkach może wyglądać tak:
- wesprzyj chorego w sprawach urzędowych lub podczas wizyt lekarskich, by mógł skoncentrować się na leczeniu
- przynoś zakupy i przygotowuj posiłki – podczas terapii nawet proste obowiązki stają się wyzwaniem
- pośrednicz w kontaktach z psychologiem lub koordynuj terminy wizyt medycznych, by ułatwić organizację leczenia
Jak dbać o potrzeby chorego podczas leczenia?
W czasie leczenia zadbaj o stały dostęp do terapii dostosowanych do sytuacji chorego i jasną komunikację dotyczącą stanu zdrowia. Każda osoba zasługuje na opiekę z poszanowaniem godności, intymności i wszystkich praw pacjenta – zwłaszcza podczas badań czy zabiegów, zadbaj o prywatność i komfort.
Pomoc obejmuje także ułatwienie korzystania z opieki długoterminowej, wsparcia duchowego lub grup wsparcia oraz pomoc prawną czy doradczą. Przygotuj odpowiednie dokumenty związane ze świadczeniami i omawiaj decyzje dotyczące leczenia wspólnie z chorym. Szacunek do jego wyborów i zaangażowanie najbliższych oraz stała współpraca z zespołem medycznym wzmacniają skuteczność wsparcia.
Gdzie szukać profesjonalnej pomocy i wsparcia?
Organizacje, takie jak Onkofundacja Alivia czy Polska Liga Walki z Rakiem, zapewniają psychologiczne, grupowe i edukacyjne wsparcie zarówno chorym na raka, jak też rodzinom. Krajowa Sieć Onkologiczna pozwala na sprawną koordynację pełnej opieki, bez względu na miejsce zamieszkania.
Psychoonkolodzy, rehabilitanci i programy realizowane przez państwo lub fundacje również służą pomocą. Jeśli interesuje Cię wsparcie psychologiczne, zapytaj o nie w najbliższym ośrodku onkologicznym lub rozważ korzystanie z terapii online – w ostatnich latach dostępne są one coraz szerzej.
Czego unikać w kontakcie z osobą chorą na raka?
Lekceważenie objawów albo bagatelizowanie sytuacji negatywnie odbija się na samopoczuciu chorego. Powstrzymaj się od zadawania dociekliwych pytań, oceniania wyglądu czy komentowania przebiegu leczenia. Czasem wystarczy tylko dobre słowo albo po prostu obecność w ciszy, jeśli rozmówca tego oczekuje.
Nie wywieraj presji na chorego – unikaj stwierdzeń typu „musisz być silny”. Nie oceniaj decyzji, nie doradzaj na siłę. Staraj się być osobą dającą wsparcie poprzez empatię, zachowanie dyskrecji i troskę o prywatność, tak by Twoja obecność naprawdę pomagała.