Zimą zwierzęta często zmagają się z brakiem jedzenia i schronienia, co prowadzi do wychłodzenia i osłabienia. Ptaki, jeże oraz dzikie ssaki, na przykład wiewiórki i sarny, mają trudności ze znalezieniem pokarmu ukrytego pod śniegiem czy lodem. Regularne wsparcie, odpowiednie karmienie oraz przygotowane kryjówki pozwalają im przetrwać najchłodniejsze miesiące bezpieczniej. Nawet kilka prostych działań pozwala zadbać o ptaki, ssaki oraz zwierzęta domowe w okolicy oraz wspiera lokalną bioróżnorodność.
Najważniejsze informacje:
- Jeże, ptaki zimujące w Polsce i dzikie ssaki mają największe trudności zimą i potrzebują wsparcia ludzi.
- Regularne, przemyślane dokarmianie ptaków oraz korzystanie z właściwych pokarmów, a także konsultacje z leśnikami, chronią zarówno zwierzęta, jak i środowisko.
- Schronienia, takie jak domki, kopce z liści czy ocieplone budy, wyraźnie zwiększają szanse zwierząt na przetrwanie zimna.
Które zwierzęta najbardziej potrzebują pomocy zimą?
Szczególnej uwagi zimą wymagają jeże, zwłaszcza młode, chore lub osłabione po wypadkach, które nie zgromadziły zapasów ani nie znalazły dobrej kryjówki. Wsparcia potrzebują również ptaki, na przykład sikorki, wróble i dzięcioły, które spędzają zimę w Polsce i mają ograniczone możliwości zdobycia pożywienia. Oprócz nich warto zadbać o wiewiórki, zające oraz sarny, kiedy śnieg lub lód uniemożliwiają im dostęp do naturalnych źródeł jedzenia.
Jak pomagać ptakom i czym je dokarmiać?
Najlepiej rozpocznij dokarmianie ptaków, gdy śnieg lub mróz utrudnią im zdobycie jedzenia w naturze. Sięgaj po ziarna – słonecznik, proso, owies – a także orzechy, suszone owoce i niesoloną słoninę. Unikaj podawania chleba oraz słonych produktów, bo mogą szkodzić ptakom.
Jeśli chcesz skutecznie zadbać o ptaki zimą, pamiętaj:
- Uzupełniaj karmniki co kilka dni małymi porcjami; dzięki temu pokarm nie spleśnieje
- Stawiaj karmniki w miejscach oddalonych od ulicy oraz trudno dostępnych dla kotów i drapieżników
- Dla dzięciołów i sikor zawieś na sznurku niesoloną słoninę – to dobre źródło tłuszczu
Jak wspierać dzikie zwierzęta w zimowych warunkach?
Gdy zima przeciąga się i utrzymuje się śnieg oraz mróz, dzikie ssaki szczególnie potrzebują wsparcia. Warto ustalić zasady dokarmiania z leśnikiem, by możliwie najlepiej dobrać rodzaj karmy i sposób pomocy. Sarny, jelenie i zające korzystają wtedy z siana, marchwi, buraków, liści jeżyny albo jabłek.
Żeby jednocześnie wspierać zdrowie zwierząt i ograniczać szerzenie chorób, stosuj następujące zasady:
- Rozsypuj świeżą karmę w paśnikach lub na specjalnie wydzielonych stosach
- Podawaj tylko takie ilości, które zwierzęta zjedzą na bieżąco
- Pozostawiaj na działce sterty liści, chrustu albo fragmenty starych pni jako schronienie
Jak zbudować i przygotować schronienie dla zwierząt?
Najprostszym rozwiązaniem dla ptaków, jeży i nietoperzy są drewniane domki umieszczone w spokojnych, osłoniętych miejscach, daleko od drapieżników. Jeże chętnie zimują w kopczykach z liści lub gałęzi, ustawionych nieopodal żywopłotu albo krzewów w zaciszu ogrodu.
Jeśli opiekujesz się psem lub kotem, który przebywa na zewnątrz, zabezpiecz go przed mrozem. Przygotuj ocieploną budę, wyściełaną słomą i wyposażoną w daszek osłaniający przed wiatrem. Unikaj koców i gąbek, które łatwo przemakają i długo pozostają wilgotne – przez to schronienie szybciej się wychładza.
Jak dbać o zwierzęta domowe podczas mrozów?
Podczas mroźnych dni zwierzęta domowe są narażone na hipotermię, odmrożenia oraz infekcje. W zimne dni skróć spacery, ubieraj drobne rasy psów (na przykład yorki czy chihuahua) w ubranka i zawsze dokładnie wycieraj łapy oraz brzuch po powrocie do domu. Schronienia dla kotów i psów wyłóż słomą, by zapewnić suchość i ciepło; materiały chłonące wilgoć mogą wyziębiać legowisko.
Zimą zwróć uwagę na zagrożenia, które mogą wystąpić na śniegu oraz wokół domu:
- Codziennie sprawdzaj sierść zwierząt, by szybko zauważyć ewentualne kleszcze czy pasożyty
- Przy wejściach zadbaj o antypoślizgowe maty lub inne powierzchnie
- Staraj się ograniczać kontakt łapek z solą drogową, bo działa drażniąco
Dlaczego warto pomagać zwierzętom zimą?
Zimą wiele zwierząt traci dostęp do pożywienia, a niskie temperatury oraz brak schronienia powodują szybkie wychłodzenie. Nawet proste czynności, na przykład dokarmianie czy zachowanie dzikiego zakątka w ogrodzie, ułatwiają zwierzętom przetrwanie najtrudniejszych tygodni. Tworząc lepsze warunki dla ptaków i małych ssaków, bezpośrednio wspierasz bioróżnorodność w najbliższym otoczeniu.
Zaangażowanie w pomoc zwierzętom zimą niesie także wartości edukacyjne – dzieci uczą się odpowiedzialności i troski o naturę, widząc konkretne przykłady opieki nad zwierzętami. Dzięki codziennym działaniom zwiększasz szanse zwierząt na przetrwanie i jednocześnie budujesz świadomość ekologiczną w rodzinie i wśród sąsiadów.